BİLSEM soru tipleri: 12 soru türü, örnekleriyle (1, 2 ve 3. sınıf)

BİLSEM tablet sınavı okul bilgisini değil, çocuğun nasıl düşündüğünü ölçer. Gerçek sınav soruları yayımlanmaz; ama hazırlık kaynaklarında aynı soru türleri tekrar tekrar karşımıza çıkar. Bu yazıda en sık görülen 12 soru tipini, her biri için kısa bir örnek ve evde nasıl çalışılacağıyla birlikte anlatıyoruz.

Şekil ve örüntü soruları

1. Matris (eksik parçayı bulma): 3×3'lük bir tabloda şekiller satır ve sütunlarda bir kurala göre değişir, bir kutu boştur. Örnek: Her satırda bir daire, bir kare, bir üçgen var; her sütunda kırmızı, mavi, yeşil birer kez kullanılmış. Boş kutuya kırmızı kare gelir. İpucu: Önce yalnızca satırlara, sonra yalnızca sütunlara bakmayı öğretin.

2. Örüntü (sıradaki şekil): Şekiller bir sıra hâlinde dizilir ve her adımda bir şey değişir: dönme, renk, sayı ya da boyut. İpucu: "Bir adımda ne değişti?" sorusunu sesli sordurun.

3. Farklı olanı bulma: Dört-beş şekilden biri ortak kurala uymaz. Örnek: Hepsinin dört köşesi var, birinin üç. İpucu: Köşe sayısı, renk, yön, iç desen gibi özellikleri tek tek kontrol ettirin.

4. Gölge ve siluet: Bir nesnenin gölgesini ya da dış çizgisini seçenekler arasında bulmak. Küçük ayrıntılar (bir çıkıntı, bir delik) doğru cevabı belirler.

Uzamsal (zihinde canlandırma) soruları

5. Küp sayma: Üst üste dizilmiş küplerden oluşan bir kulede kaç küp olduğu sorulur; bazı küpler arkada ya da altta gizlidir. İpucu: "Küpler havada duramaz" kuralını öğretin: üstte görünen her küpün altında bir küp vardır. Evde gerçek küplerle kule kurup saydırmak çok işe yarar.

6. Kâğıt katlama ve delme: Katlanmış bir kâğıda delik açılır; kâğıt açılınca deliklerin nerede olacağı sorulur. İpucu: Gerçek kâğıt ve delgeçle birkaç kez deneyin; çocuk ayna simetrisini kendisi görür.

7. Döndürme ve ayna görüntüsü: Bir şeklin döndürülmüş hâli ile ters çevrilmiş (ayna) hâlini ayırt etmek. İpucu: Şekli kâğıda çizip masada çevirerek gösterin.

8. Parça-bütün: Verilen parçalarla hangi şeklin oluşacağını ya da bir bütünden hangi parçanın eksik olduğunu bulmak. Yapboz ve tangram bu beceriyi doğal yoldan geliştirir.

Sayı ve ilişki soruları

9. Terazi: Dengedeki terazilerden yola çıkarak bir şeklin kaç başka şekle eşit olduğunu bulmak. Örnek: 2 daire = 1 kare, 2 kare = 1 üçgen ise 1 üçgen = 4 daire. İpucu: Her teraziyi tek tek "şu, şuna eşit" diye okutun.

10. Sayı tablosu ve sayı dizisi: Satırlardaki sayılar bir kurala göre ilerler (toplama, fark, iki katı). Örnek: 6, 5, 11 ve 7, 7, 14 satırlarında ilk iki sayının toplamı üçüncüyü verir. 1. sınıfta sayılar küçüktür; kuralı görmek, hesaplamaktan daha önemlidir.

Şifre ve bellek soruları

11. Şifreleme: Şekiller ya da harfler bir kurala göre başka simgelere dönüşür; çocuk aynı kuralı yeni bir şekle uygular.

12. Görsel bellek ve dikkat: Bir resim kısa bir süre gösterilir, sonra kaybolur ve resimle ilgili bir soru sorulur (kaç tane, hangi renk, nerede). İpucu: Evde "Tepside ne eksik?" oyunu oynayın.

Sınıfa göre fark var mı?

1. sınıf: Sorular tamamen resimli ve şekillidir; okuma gerektirmez. Kurallar genellikle tek adımlıdır (tek bir şey değişir).
2. sınıf: Kurallar iki adımlı olmaya başlar (hem renk hem yön değişir), küp kuleleri büyür.
3. sınıf: Daha karmaşık matrisler, birden çok katlama, daha uzun sayı dizileri ve sözel mantık soruları görülebilir.

Bu ayrım hazırlık kaynaklarındaki genel eğilimdir; kesin içerik her yıl MEB tarafından belirlenir.

Bu soru tiplerini evde nasıl çalışmalı?

Her gün 2-3 soru tipini kısa kısa çalışın; aynı gün 12 türün hepsine girmeyin.
Kolay örneklerle başlayın, çocuk kuralı kendisi söyleyebilince zorlaştırın.
Yanlış cevapta azarlamayın: "Neden bunu seçtin?" diye sorun, birlikte kontrol edin.
Gerçek nesnelerle (küp, kâğıt, terazi) deneyin; tablete geçince sorular çok daha tanıdık gelir.

Hilmi ile 20 soru tipi, macera içinde

Hilmi ve Zaman Rüzgârı bu 12 türün hepsini ve daha fazlasını (toplam 20 soru tipi) dinozorlu bir zaman yolculuğunun içinde çalıştırır. Zorluk çocuğa göre ayarlanır, yanlış cevapta Bilge Mamut nasıl düşüneceğini anlatır ve hazırlık karnesi hangi soru tipinin hazır, hangisinin çalışılması gerektiğini gösterir. Önce tarayıcıda ücretsiz 5 soruluk denemeyi çözebilirsiniz.

Hilmi ve Zaman Rüzgârı'nın MEB veya BİLSEM ile resmî bir bağlantısı yoktur; buradaki örnekler özgündür ve gerçek sınav soruları değildir.

Sık sorulan sorular

BİLSEM sınavında kaç soru çıkıyor?

Soru sayısı ve süre her yıl MEB'in yayımladığı kılavuza göre belirlenir ve değişebilir. Güncel bilgi için kılavuzu ve okulunuzun duyurularını takip edin.

BİLSEM soruları her yetenek alanında aynı mı?

Ön değerlendirme (grup tarama) aşamasında tüm yetenek alanlarındaki öğrencilere aynı tablet uygulaması yapılır. Sonraki bireysel değerlendirme aşaması ise yetenek alanına göre yapılır.

Gerçek BİLSEM soruları yayımlanıyor mu?

Hayır. Hazırlık kitapları ve uygulamalar, sınavda karşılaşılan soru türlerine benzeyen özgün sorular kullanır.

İlgili yazılar

Güncelleme: 2026-10-28 · Tamakala Games